Blogger Widgets
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Đăng Dung. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Đăng Dung. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 7 tháng 6, 2013

14h00 HÔM NAY, GS. NGUYỄN ĐĂNG DUNG THUYẾT TRÌNH VỀ HIẾN PHÁP

Tọa đàm giới thiệu sách
ABC VỀ HIẾN PHÁP 

Diễn giả: GS.TS Nguyễn Đăng Dung
14:00, ngày 07 tháng Sáu năm 2013, 
tại Trung tâm Văn hóa Pháp, L’Espace, 24 Tràng Tiền Hà Nội

Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001) đang trong tiến trình thảo luận, sửa đổi để tiếp tục sửa đổi và bổ sung. Đây là một sự kiện lớn của đất nước và là một dịp quan trọng để các công dân và các tổ chức đóng góp ý kiến, thực hiện quyền và trách nhiệm tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Sự tham gia của người dân và các tổ chức, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, là một yếu tố thiết yếu để bảo đảm tính dân chủ của hiến pháp, bảo đảm quyền lập hiến thực sự thuộc về nhân dân.

Mặc dù ở Việt Nam có nhiều giáo trình, sách chuyên khảo và bài viết về hiến pháp sửa đổi, song những công trình này nhằm phục vụ chủ yếu người đọc là sinh viên luật, giới luật gia, những người nghiên cứu và công chức nhà nước. Việc biên soạn các tài liệu giới thiệu về hiến pháp cho công chúng và những người không có chuyên môn sâu về pháp luật chưa được quan tâm thích đáng trong những năm qua. Để góp phần khắc phục tình trạng đó, một nhóm giảng viên khoa Luật trường Đại học Quốc gia phối hợp với Viên nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (ISEE) đã biên soạn cuốn sách ABC về hiến pháp.

Nhân dịp xuất bản cuốn sách ABC về Hiến pháp, tác giả Nguyễn Đăng Dung và những người cùng tham gia biên soạn giới thiệu với công chúng những khái niệm cơ bản nhất về hiến pháp và việc xây dựng, sửa đổi hiến pháp. Cuốn sách cũng đúng như tên gọi có mục đích phổ cập Hiến pháp đến mọi người dân để mỗi người hiểu và ý thức được vai trò công dân của mình trong tổ chức Nhà nước. 

Thông tin về diễn giả:
GS.TS Nguyễn Đăng Dung:  Hiện là Chủ nhiệm bộ môn Luật Hiến Pháp – Hành chính, 
Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội. 


-->đọc tiếp...

Thứ Năm, 2 tháng 5, 2013

GS. NGUYỄN ĐĂNG DUNG: LỰA CHỌN TÊN NƯỚC KHÔNG THỂ CHỈ BẰNG TÌNH CẢM

LTS: Theo kế hoạch, hôm nay 2-5, Hội nghị Trung ương 7 (khóa XI) sẽ khai mạc. Một trong những nội dung quan trọng của hội nghị lần này là thảo luận về bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp sau khi tiếp thu ý kiến nhân dân, trong đó có vấn đề hai phương án tên nước (giữ nguyên hay trở lại với tên gọi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa).

Đây cũng là nội dung nhận được nhiều ý kiến thảo luận với những lập luận, đề xuất khác nhau trong giới chuyên gia thời gian qua. Pháp Luật TP.HCM xin giới thiệu một số ý kiến với mong muốn góp phần làm sáng rõ các quan điểm xung quanh vấn đề hệ trọng này. 

Trong hàng triệu ý kiến đóng góp của người dân về sửa đổi Hiến pháp (HP) có một nội dung rất quan trọng - tên nước - tập trung ở hai luồng ý kiến: Giữ nguyên như hiện nay - Cộng hòa XHCN Việt Nam, hay trở lại với tên gọi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ý kiến của nhân dân đã được Ủy ban Dự thảo sửa đổi HP 1992 tiếp thu và thể hiện thành hai phương án trong bản dự thảo sửa đổi HP tiếp thu ý kiến nhân dân, để tiếp tục thảo luận.

Bên nào cũng có lý lẽ, tình cảm 

Với người dân, có lẽ kiến nghị lấy lại tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đưa ra chủ yếu trên cơ sở tình cảm cũng như suy tưởng về lịch sử đất nước. Bởi lẽ với nhiều người, đây là tên gọi thiêng liêng, gắn liền với sự ra đời của chính thể cộng hòa đầu tiên ở nước ta, là thành quả của Cách mạng tháng Tám. Tên gọi ấy đã được long trọng tuyên bố với nhân dân và toàn thế giới qua bản tuyên ngôn độc lập do Hồ Chủ tịch tuyên đọc ngày 2-9-1945 trên quảng trường Ba Đình lịch sử. Tên gọi ấy gắn liền với hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - thống nhất non sông và cũng gắn với giai đoạn khó khăn hậu chiến, khi cả nước một lần nữa phải chống chọi với hai cuộc xâm lược ở biên giới phía Bắc, phía Tây Nam.

Còn với nhiều người khác, Cộng hòa XHCN Việt Nam lại có ý nghĩa riêng khi nó được lựa chọn làm tên cho nước Việt Nam thống nhất sau năm 1975 và được chính thức xác định về mặt pháp lý trong HP 1980 và HP 1992 hiện hành.

Nhưng lựa chọn tên nước thế nào không thể chỉ được thảo luận bằng tình cảm. Tên nước, được ghi trong HP, cần được nghiên cứu trên cơ sở lý luận chặt chẽ của chủ nghĩa HP. Ở góc độ ấy, tên nước trước hết phải phản ánh đúng chính thể mà quốc gia đó lựa chọn. Đây là cách đặt tên của 80% quốc gia, vùng lãnh thổ trên trái đất này.

Một đề xuất đáng cân nhắc 

Trên thế giới, có hai hình thức chính thể cơ bản: quân chủ và cộng hòa. 

Quân chủ là hình thức chính thể phổ biến của tổ chức nhà nước phong kiến, mà ở đó thần dân không có quyền hoặc quyền rất hạn chế trong tham gia việc nhà nước. Với sự phát triển của dân chủ, ở các nước như Anh, Nhật Bản, mặc dù vẫn giữ tên nước - chính thể là quân chủ nhưng trên thực tế vai trò của nhà vua (nữ hoàng) ngày càng trở nên hình thức, ở mức biểu tượng của quốc gia bằng nguyên tắc “trị vì nhưng không cai trị”. 

Cộng hòa là hình thức chính thể phổ biến ở các nhà nước hiện đại, mà ở đó nhân dân được coi là chủ thể của quyền lực. Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua bầu cử, hình thành nên nghị viện (quốc hội) và nguyên thủ quốc gia (tổng thống). Bên cạnh yếu tố “cộng hòa”, ở nhiều quốc gia, để nhấn mạnh bản chất dân chủ của thể chế và khẳng định tất cả quyền lực thuộc về nhân dân, đã thêm yếu tố “dân chủ” vào tên nước.

Theo cách ấy, nhân dân Việt Nam, bằng Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945, bằng tổng tuyển cử toàn quốc, bầu ra QH đầu tiên, ban hành HP năm 1946, đã lựa chọn tên nước là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Với tên nước hiện tại - Cộng hòa XHCN Việt Nam - tiền tố “Cộng hòa” đã phản ánh đúng chính thể mà nhân dân đã lựa chọn. Tuy nhiên, với yếu tố XHCN trong tên nước thì có nhiều ý kiến khác nhau. Một số ý kiến cho rằng Cương lĩnh của Đảng ta xác định xã hội XHCN là một mô hình nước ta đang hướng tới, các đặc trưng của nó đang tiếp tục được nghiên cứu, làm sáng rõ hơn. Xây dựng xã hội XHCN là một tiến trình lịch sử lâu dài mà ở ta các văn kiện mới thể hiện ở mức “định hướng XHCN”. Gắn một nội dung chưa phải là hiện thực vào tên gọi quốc gia, quả thật đáng suy nghĩ.

Theo các ý kiến này, trở lại với tên gọi khai sinh của nước Việt Nam mới - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là điều đáng cân nhắc.

GS-TS Nguyễn Đăng Dung,  
thành viên Ban Biên tập Dự thảo Hiến pháp sửa đổi
Hai phương án về tên nước


-->đọc tiếp...