NHÂN SĨ TRÍ THỨC SÀI GÒN PHẢN ĐỐI VIỆC ĐUỔI HỌC SV PHƯƠNG UYÊN

 

SỰ TÔN TRỌNG QUYỀN HỌC TẬP CỦA CON NGƯỜI

GS Nguyễn Đăng Hưng

 
Tại Nam Phi dưới chế độ kỳ thị chủng tộc Apartheid Nelson Madela (vừa qua đời) đã phải trả giá 27 tù tội vì dấn thân đấu tranh cho dân chủ và công bằng. Trong nhà tù, ông đã được phép đi học hàm thụ và ông đã tốt nghiệp cử nhân luật  đại học London.

Tại Việt Nam, trong những năm 60, ông Lê Hiếu Đằng (vừa chính thức tuyên bố từ bỏ đảng cộng sản Việt Nam sau 40 năm tuổi đảng) đã từng bị chính quyền Sài Gòn kết án tử hình vắng mặt, cũng được chế độ Việt Nam Cộng hòa cho đi thi tú tài khi đang ở tù.

Tại Việt Nam hiện nay, dưới chế độ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa, sinh viên Nguyễn Phương Uyên vừa bị ông hiệu trưởng trường Đại học Công nghiệp thực phẩm ký quyết định đuổi không cho tiếp tục học chỉ vì bị án treo!

Té ra Việt Nam ngày nay trong việc tôn trọng quyền học tập của con người, không khá hơn chế độ Apartheid và cũng không bằng chế độ mà người ta vẫn thường cho là ngụy quyền!

Nguồn: Nguyễn Đăng Hưng blog.

GS. Tương Lai:

THƯ NGỎ GỬI ÔNG BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Kính gửi Bộ trưởng Phạm Vũ Luận,

Anh Phạm Vũ Luận thân kính,

Tôi xin được xưng hô như vậy vì tôi nghĩ anh và tôi là chỗ thân tình, tuy không nhiều nhưng cũng biết nhau, đã đôi lần trò chuyện với nhau. Thực ra nói “chỗ thân tình” là qua Hồ Ngọc Đại, bạn tôi. Nhiều lần chúng tôi nói về anh. Tôi đánh giá cao sự mạnh dạn và sâu sát của người đang gánh vác trách nhiệm nặng nề đối với sự nghiệp “trồng người” đã có sự nhìn nhận và ra quyết định dứt khoát về việc phổ biến triết l‎ý giáo dục cùng với mô hình thực nghiệm “công nghệ giáo dục”.

Tôi rất xúc động khi nghe chuyện ông Bộ trưởng đã thuê xe ôm trực tiếp đi đến 5 trường tiểu học ở vùng núi Lào Cai để được mắt thấy tai nghe việc thực hiện “công nghệ giáo dục” của thầy và trò, trực tiếp gặp gỡ trao đổi với các cháu học sinh và các vị phụ huynh học sinh ở đây, để từ đó kịp thời đưa ra quyết định phổ biến giải pháp đổi mới căn bản và giáo dục bắt đầu từ bộ môn Tiếng Việt ở lớp 1. Tôi hy vọng rằng Bộ trưởng cũng có sự sâu sát như vậy với nhóm “Cánh Buồm”! Nhóm của những người hết mình trong việc tìm con đường mới bằng bản lĩnh và trí tuệ đầy tính sáng tạo, đang tự lực vượt qua mọi trở ngại để xây dựng một bộ sách giáo khoa khởi đầu từ câp 1.

Sự cổ vũ của Bộ trưởng đối với một cách làm vượt khỏi lối mòn quan phương mà làm theo cách hoạt động của xã hội dân sự, tự nguyện tự giác vì thế hệ con em của chúng ta vào lúc này, là hết sức có ‎ý nghĩa. Đây chính là sự cổ vũ cho bản lĩnh dám tự khẳng định mình để dám là mình, cổ vũ cho ý chí khai phá và sáng tạo.

Nói vậy vì cuộc sống đang sải những bước đi táo bạo và quyết đoán trong thời đại của những biến động dồn dập. Bước vào thiên niên kỷ mới, ngay thập kỷ đầu của thế kỷ XXI này, tầm mắt của chúng ta đang đươc mở rộng dần ra vì tấm màng bưng bít đã bị xé toang nhờ thành tựu kỳ diệu của cuộc cách mạng thông tin. Sự thật đã hiện ra và đi liền cùng nó là sự phá sản nhiều giáo điều từng là chiếc “mũ kim cô” siết chặt đầu óc để từ đó khơi dậy những niềm hy vọng mới, bắt đầu một quá trình thanh lọc và tái tạo mới và tuổi trẻ đang là chủ thể của quá trinh đó. Không có một bản đồ vạch sẵn cho con đường phía trước khi mà chúng ta đang làm biến đổi môi trường của ta đến tận gốc rễ đến mức rồi ta phải tự biến đổi chính mình để tồn tại được trong môi trường đó. Cho nên, trong thời đại chúng ta đang sống, chuẩn mực chính là sự thay đôi. Những kinh nghiệm có sẵn, những phương pháp truyền thống không còn đủ cho hành trình của chúng ta đi về phía trước. Sáng tạo và linh hoạt trong tư duy cũng như trong hành động tự khẳng định bản lĩnh dám là mình phải là phẩm chất hàng đầu của thế hệ trẻ Việt Nam, đối tượng và cũng là chủ thể của giáo dục và đào tạo, nguồn sinh lực bất tận và niềm hy vọng của dân tộc. Trong nhận thức đó, trên tinh thần đó tôi muốn chân tình gửi đến Bộ trưởng sự phẫn nộ và thất vọng của tôi đối với quyết định buộc thôi học đối với nữ sinh viên Nguyễn Phương Uyên của Hiệu trường trường Đại học Công nghiệp thực phẩm tpHCM ký ngày 29.11.2013.

Trước hết, trong quyết định buộc thôi học Phương Uyên có viết: “Căn cứ vào quy chế học sinh sinh viên các trường đại học, Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp chính quy Ban hành theo Quyết định số 42/ 2007/QĐ Bộ GDĐT ngày 1.8.2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo” và “Căn cứ công văn số 6144/Bộ GDĐT-CTHSSV ngày 9.9.2013 của Vụ trưởng Vụ Công tác HS SV-Bộ Giáo dục và Đào tạo” nhưng không chỉ rõ sinh viên Nguyễn Phương Uyên đã vi phạm những điều nào trong Quy chế đã quy định nói trên? Như vậy thì liệu có phải lý do buộc thôi học sinh viên Phương Uyên là “Căn cứ nội dung bản án số 838/2013/HSPT ngày 16.8.2013 của Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại tp HCM gửi trường Đại học CNTP tpHCM“?

Nội dung ấy gồm những gì để tòa tuyên án treo đối với Phương Uyên và trả tự do ngay tại tòa ngày 16.8.2013 chúng tôi không được đọc, nhưng điều được nghe lại là cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Long An : “Uyên đã sử dụng hai mảnh vải trắng, lấy máu pha loãng với nước, rồi dùng ngón tay chấm viết, một mảnh có nội dung phỉ báng Đảng Cộng sản Việt Nam, mảnh còn lại có nội dung không hay về Trung Quốc” phải chăng là vì “tội” đó mà sinh viên Phương Uyên bị buộc thôi học? Nếu vậy thì quá nhục! Khi biển đảo bị xâm chiếm, ngư dân bị xua đuổi, đánh đâp, bắt bớ đòi tiền chuộc, thì người ta lặng thinh hoặc ấp úng lên tiếng chiếu lệ. Nhưng khi tuồi trẻ bày tỏ lòng yêu nước chống xâm lược thì bắt bớ, đàn áp và bỏ tù. Hèn hạ và trơ tráo đến cỡ ấy, bỏ tù cô gái đã nói câu “có nội dung không hay về Trung Quốc” thì chẳng còn gì để mà rao giảng về tư tưởng, đạo đức! Tòa án Việt Nam bỏ tù công dân của mình vì câu “Tàu Khựa Cút Khỏi Biển Đông” đã nói lên sự thật về sự băng hoại của nền tư pháp Việt Nam đương đại.

Tuy vậy , xem ra điều người ta giận dữ hơn cả có lẽ bản lĩnh dám là mình, dám tự khẳng định mình trong tuyên bố dõng dạc của cô sinh viên : “Tôi không cần giảm án. Tôi chỉ cần toà xử đúng người đúng tội. Tôi cho rằng chống ĐCS không phải chống phá đất nước, dân tộc. Các ông đừng đánh đồng”. Trả lời phỏng vấn của Thụy Mi, đài RFI của Pháp, Phương Uyên nói rõ :” Em không phạm vào điều 88 là chống Nhà nước. Em vẫn yêu Tổ quốc của mình đấy thôi. Em chỉ có xúc phạm đến Đảng. Vì Đảng chỉ là một tổ chức nên không cào bằng được. Không vì cái sự quá tôn sùng một đảng phái mà mọi người, nhất là Hội đồng xét xử cũng như Viện kiểm sát cào bằng Đảng với Nhà nước Việt Nam“.

Tuyên bố công khai và minh bạch của cô lập tức nổi bật trên nhiều trang báo mạng trong nước và trên các phương tiện truyền thông ở nước ngoài đi liền với ánh mắt ngời sáng, nét mặt bình tĩnh của nữ sinh viên áo trắng trước vành móng ngựa. Sức âm vang của giọng nói Phương Uyên trả lời phỏng vấn của các phóng viên quốc tế có sức thu hút rất mãnh liệt : chững chạc vững vàng bằng sự trong sáng, hồn nhiên và không kém phần mạnh mẽ của tuổi trẻ tin vào chân l‎ý. Nét dịu dàng nữ tính của cô sinh viên 21 tuổi đời thiết tha với cuộc đời đã đương đầu và đã chiến thắng bộ máy bạo lực! Sức âm vang ấy vừa hiền hòa, vừa dữ dội!

Hiền hòa vì đây là giọng nói giàu âm sắc nữ tính của cô gái trẻ xinh đẹp, dịu dàng. Dữ dội vì sau tia chớp là sấm sét và dông bão. Sấm sét của sự phẫn nộ. Dông bão của cuộc chiến đấu chống cường quyền, bảo vệ đất nước, giành dân chủ, tự do. Một khi lòng yêu nước chống giặc ngoại xâm gắn làm một với cuộc đấu tranh giành dân chủ và tự do nhằm thực hiện quyền làm người trên một đất nước mà độc lập đã phải đổi bằng núi xương, sông máu của nhiều thế hệ Việt Nam, thì sức mạnh của nó sẽ là triều dâng thác đổ. Vì thế mà người ta sợ chăng? Phương Uyên thì vẫn hồn nhiên ấp ủ hoài bão của một sinh viên sau hơn mười tháng ngồi tù, học hành bị gián đoạn, phải tranh thủ bù đắp lại thời gian đã mất. Trả lời câu hỏi của RFI “Uyên có quay trở lại trường học hay không“? Cô sinh viên tự tin và hồn nhiên nói : “Dạ, học, học nữa, học mãi, con đường học vấn của em không bao giờ dừng lại đâu ạ“. Cô gái 21 tuổi ấy không dự liệu được những đòn thù mà rồi cô sẽ còn phải gánh chịu khi cô dám công khai bác bỏ thần tượng đảng cầm quyền đã mất hết uy tín, không thừa nhận sự “đánh đồng” đảng với dân tộc, với đất nước.

Phải chăng đó chính là lý do‎ người ta ra quyết định buộc thôi học cô sinh viên đã thẳng thắn nhìn vào sự thật và nói lên sự thật đó! Người ta quyết thô bạo và dữ dằn cắt đứt “con đường học vấn” của cô gái dám có bản lĩnh tự khẳng định, muốn được là chính mình! Quyết định ấy không hể tỏ rõ quyền lực và sức mạnh của người đang nắm quyền lực trong tay mà ngược lại, cho thấy họ bối rối và thiển cẩn trong nhìn nhận sự việc và diễn biến của tình hình. Người ta ngỡ là răn đe và trấn áp sẽ làm nhụt chí thanh niên mà không thấy rằng hành động nhỏ nhen và cạn tàu ráo máng như vậy đã đẩy tuổi trẻ dứng đối lập với họ. Cái giá phải trả của họ rồi sẽ rất đắt.

Nhân cả thế giới đang tưởng niệm Nelson Madela, một biểu tượng quốc tế về phẩm giá và sự kiên nhẫn, biểu tượng của trí tuệ, của tinh thần dân chủ, lòng nhân đạo và của sự khoan dung xin gơi lên đây sự cảnh báo của ông đối với nhà cầm quyền : “từ chối quyền của con người chính là thách thức nhân tính của họ”.

Thưa Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, anh Phạm Vũ Luận thân mến, anh nghĩ sao về việc này?

Có lẽ lớp người như chúng ta đôi khi đã không mấy tỉnh táo để nhìn nhận và suy ngẫm về thái độ của cô sinh viên ” đã sử dụng hai mảnh vải trắng, lấy máu pha loãng với nước, rồi dùng ngón tay chấm viết, một mảnh có nội dung phỉ báng Đảng Cộng sản Việt Nam mảnh còn lại có nội dung không hay về Trung Quốc“. Nếu thật nghiêm túc tìm hiểu tâm trạng của lớp trẻ, đối tượng phục vụ của chúng ta, chắc sẽ tìm ra cái logic của việc chống Trung Quốc xâm lược và “phỉ báng Đảng Cộng sản Việt Nam” trong tư tưởng và tình cảm của cô gái trẻ.

Hãy đặt họ vào thực trạng của xã hội mà họ đang sống. Chưa bao giờ uy tín của đảng Cộng sản Việt Nam lại xuống thấp đến như thế, chưa bao giờ niềm tin của tuổi trẻ lại bị khủng hoảng đến thế. Điều này tỷ lệ thuận với sự băng hoại của đạo lý xã hội và sự xuống cấp của văn hóa. Và điều này đã được thừa nhận bởi chính những nghị quyết đòi hỏi phải chỉnh đốn đảng chứ không phải “phần tử thù địch” nào nói ra cả! Chỉ cần lật trang báo chính thống của nhà nước là đủ thấy một cách cụ thể và sống động điều đó. Vả lại, làm sao tuổi trẻ giữ được niềm tin được khi chính người cầm lái đã ngả tay chèo trong cơn sóng cả trước những biến động dữ dội của thời cuộc? Thì đó, tại một phiên thảo luận của Quốc hội, ông tổng bí thư của đảng cầm quyền đã bộc lộ tâm trạng bối rối của mình qua câu nói ngập ngừng, lấp lửng “Xây dựng CNXH còn lâu dài lắm. Đến hết thế kỷ nầy không biết đã có CNXH hoàn thiện ở VN hay chưa”. Đây không là sự khủng hoảng niềm tin thì là gì? Chỉ có điều, đây cũng chính là một sự thật cố che dấu mãi không được, khi tâm trạng bất ổn đã bật ra.

Điều phải nói và cần nói ở đây chỉ là, mặc dầu không hiểu rõ chủ nghĩa xã hội là cái gì, cần cả trăm năm mới hoàn thiện được, nhưng rồi vẫn vạch ra “Cương lĩnh xây dựng chủ nghĩa xã hội” để buộc cả dân tộc phải nhắm mắt chấp nhận khi mà giữa thanh thiên bạch nhật hệ thống XHCN đã sụp đổ tan tành như lâu đài xây trên cát mỏng. Nếu không nhắc lại sự sụp đổ nữa thì cứ hãy nhìn vào một đất nước đang tồn tại hai miền : Băc Triều Tiên và Nam Hàn để so sánh trình độ văn minh và đời sống vật chất, văn hóa của người dân ở hai thể chế chính trị khác nhau, cũng đã đủ để đưa ra nhận định. Còn ở nước ta, chỉ cần tính từ khi đất nước được xây dựng và phát triển theo định hướng của “cương lĩnh xây dựng chủ nghĩa xã hội” thì Việt Nam so với các nước Đông Nam Á khác như Singapore, Thái Lan, Malayxia, Philippin ra sao? Ấy thế mà, người ta vẫn lấy cái “cương lĩnh” đó làm “kim chỉ nam” cho việc xây dựng đất nước. Người ta đặt “cương lĩnh” đó lên trên, lên trước Hiến Pháp, áp đặt những nội dung sai lầm và lạc điệu với thời đại của “cương lĩnh” vào trong việc sửa đổi Hiến pháp 1992!

Một “cương lĩnh đầy rẫy những cái sai” nói như nguyên Phó Thủ tướng Trần Phương, Chủ nhiệm Ủy Ban Khoa học Xã hội Việt Nam trước đây nay là Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, trong dịp góp ‎ kiến vào Cương Lĩnh năm 2010 : ” Ông nói CNXH mà ông không hiểu nó là cái gì cả. Ông nói định hướng XHCN mà ông không biết cái định hướng nó là cái gì. Ông nói là nền dân chủ XHCN mà ông không hiểu dân chủ XHCN khác cái dân chủ tư sản là cái gì”! …Chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác! Đại hội X, tôi đã phát biểu thẳng với các anh lãnh đạo rồi, tôi nói là định hướng XHCN là cái gì, các ông phải ghi ra. CNXH mà chúng ta tiến tới là cái gì, các ông phải ghi ra. Nhưng mà một câu thách đố đơn giản vậy mà họ cũng không làm nổi đâu… Gs Trần Phương thẳng thắn và nghiêm túc cảnh báo : “chúng ta tự lừa dối chúng ta và đồng thời chúng ta lừa dối người khác“. Bằng một “cương lĩnh đầy rẫy cái sai” như vậy được lấy làm điểm tựa cơ bản cho việc sửa đổi Hiến pháp để rồi cái Hiến pháp ấy được Quốc hội biểu quyết thông qua với số phiếu tuyệt đối [trừ hai người không tham gia] thì là gì nếu không phải là “ chúng ta tự lừa dối chúng ta và đồng thời chúng ta lừa dối người khác” .

“Chúng ta” đã vậy nhưng lại cứ muốn tuổi trẻ cúi đầu tuân phục. Những thanh niên có bản lĩnh dám phản đối sự dối trá như nữ sinh viên Phương Uyên bị buộc tội “xúc phạm đến Đảng“, bị trấn áp thẳng tay là điều dễ hiểu! Thế rồi, trước áp lực của công luận trong và ngoài nước, phải xử án treo, nhưng lại buộc phải thôi học, quyết chặn đứng con đường học vấn của cô gái không chịu cúi đầu! Một thể chế dung dưỡng cho sự khuất tất và hèn mọn như thế thì làm sao mà buộc tuổi trẻ phải tin theo? Mà tin cái gì cơ chứ? Tin ai khi mà họ đã hiểu ra rằng “chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác”. Buộc thế hệ trẻ phải tin vào cái “chúng ta” này sao?

Khi cô sinh viên công khai tuyên bố “chống ĐCS không phải chống phá đất nước, dân tộc“, cô gái có hiểu biết đó đã tìm cách vận dụng tri thức về luật pháp để tự bảo vệ cho mình. Phải chăng đây chính là chống “sự lừa dối” mà bậc cha chú đã trung thực và chỉ ra một cách thẳng thắn và công khai vừa dẫn ra ở trên. Nếu thật sòng phẳng thì phải nói rằng, những người đã bằng lời nói và việc làm của mình khiến cho uy tín của đảng cầm quyền xuống thấp như hiện nay mới đích thực là người đẩy nhanh sự sụp đổ của đảng cầm quyền, của thể chế toàn trị đang là vật cản đối với tiến trình phát triển của đất nước hội nhập với thế giới của nền kinh tế tri thức và văn minh mới. Galilê đã có lý‎ khi chua chát khẳng định : “tôi tin rằng trên thế giới không có sự thù hận nào lớn hơn sự thù hận của sự kém hiểu biết chống lại sự hiểu biết“.

Thưa Bộ trưởng,

Anh Phạm Vũ Luận thân kính,

Thư tôi viết cũng đã quá dài nhưng vẫn chưa nói hết những suy tư về thế hệ trẻ của một người đã đứng trên bục giảng hơn 50 năm. Quyết định buộc thôi học với cô sinh viên Nguyễn Phương Uyên chính là một biểu hiện dại dột của người cầm quyền, gieo thêm sự căm phẫn trong thế hệ trẻ mà không hiểu được rằng “thù hận giống như thể uống thuốc độc và rồi tự hi vọng điều đó sẽ giết chết kẻ thù của bạn” như Nelson Medela cảnh báo. Có thể một bộ phận nhỏ nào đấy trong giới trẻ bị tác động của giải pháp tự giải khát bằng thuộc độc đó, họ sẽ trở nên ngoan ngoãn tuân phục. Nhưng chẳng lẽ chúng ta chỉ muốn có một đàn cừu để chăn dắt ?

Nếu thế thì dân tộc ta rồi sẽ ra sao khi những thanh niên ưu tú, thay vì đua đòi hưởng thụ hoặc lầm lũi chịu đựng và tuân phục đã dám có bản lĩnh tự khẳng định mình, dám suy nghĩ và hành động bằng chính cái đầu của mình để dũng cảm dấn thân cho một khát vọng chính đáng thì lại bị trấn áp, tù tội, cắt đứt con đường học vấn? Cần hiểu tuổi trẻ như điều mà họ đang hiểu và đang có nếu muốn giáo dục và đào tạo họ trở thành những hiền tài của đất nước. Không thể bắt họ mãi mãi là vị thành niên trong môi trường sống của họ đang thay đổi dữ dội mà chuẩn mực chính là sự thay đổi. Những sai lầm hay thiếu sót của họ, nếu có, thì cũng là điều bình thường. Phải nhìn vào đó với con mắt khoan dung và sự cảm thông để cùng với họ khắc phục và đi tới.

Đừng quên rằng, trong lịch sử không thiếu những bản lĩnh sáng tạo và dấn thân vì nghĩa lớn từng bị coi là dị giáo! Lịch sử thường đi những bước oái oăm, ngoằn nghoèo, gấp khúc, lên thác xuống ghềnh. Chẳng mấy khi đi thẳng một lèo mà cứ như như dòng sông uốn lượn. Có lúc tưởng như sông chảy ngược, nhưng thật ra cuối cùng rồi sông vẫn xuôi về biển cả. Vả chăng, lịch sử là con người nhân với thời gian. Chính thời gian đã tích tụ vô vàn mảnh vụn của niềm tin, của ý chí mà từ đó nảy sinh tư tưởng của một thời đại. Những người trẻ tuổi dám là mình, dám có bản lĩnh phản kháng lại bất công, chuyên chế tước bỏ quyền làm người của họ để chọn cho mình một hướng đi, một cách sống thuận với hướng đi của thời đại, đang viết nên những trang sử của họ và qua đó, góp phần viết nên những trang sử mới của dân tộc.

Vì thế, chính họ chứ không phải chúng ta, anh và tôi, sẽ làm cho đất nước này khởi sắc, dân tộc này ngẩng cao đầu trước một thế giới dồn dập những biến động không sao tiên đoán được. Một xã hội mới sẽ xuất hiện mà Ph Angghen chứ không phải ai khác anh Luận ạ, đã khẳng định rằng : xã hội đó “sẽ được quyết định khi một thế hệ mới sẽ lớn lên…Khi những con người như thế xuất hiện, họ sẽ vứt bỏ tất cả những điều mà theo quan niệm hiện nay họ phải làm : họ sẽ tự biết cần phải làm như thế nào”[ C.Mác & Ph.Angghen Toàn Tập , Tập XXI. NXBCTQG . Hà Nội, 1995 tr..128]

Vậy thì, thưa anh Phạm Vũ Luận, tôi hy vọng anh sẽ giúp giải tỏa những suy tư, day dứt về chuyện trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP Hồ Chí Minh buộc thôi học sinh viên Nguyễn Phương Uyên.

Thân kính,
Tương Lai,
một người đã từng đứng trên bục giảng từ phổ thông đến đại học
___________________

Thư phản đối của luật gia Lê Hiếu Đằng

PHẢN ĐỐI VIỆC ĐUỔI HỌC SV NGUYỄN PHƯƠNG UYÊN

Năm 1964, dưới chế độ Sài Gòn mà Đảng CSVN gọi là Ngụy quyền, tôi – Lê Hiếu Đằng, bị giam ở lao Thừa Phủ nhưng họ vẫn cho tôi ra thi tú tài toàn phần ở Huế và đã thi đậu.

Nay dưới chế độ gọi là “của dân, do dân, vì dân”, sinh viên Phương Uyên lại bị đuổi học vì tội chống Trung Quốc bành trướng.

Đây là một việc làm vô nhân đạo, không đạo lý, phi dân chủ, đi ngược lại xu thế tiến bộ hiện nay trên thế giới.

Tôi cực lực phản đối, lên án việc làm này với dư luận trong nước và trên thế giới. 

Lê Hiếu Đằng
8/12/2013

-->đọc tiếp...

GS. Tương Lai: QUỐC HỘI KHÓA 13 CÓ TỘI VỚI TỔ QUỐC VÀ NHÂN DÂN

Bài trên BBC Việt ngữ:
'Quốc hội có tội với tổ quốc và nhân dân'

Các đại biểu Quốc hội Việt Nam đã bỏ phiếu thông qua bản Hiến pháp sửa đổi vào sáng ngày 28/11 với tỷ lệ phiếu tán thành gần như tuyệt đối, 97%, theo truyền thông trong nước.

BBC đã phỏng vấn với Giáo sư Tương Lai, nhà nghiên cứu xã hội, cựu thành viên nhóm tư vấn thủ tướng và cũng là một trong 72 nhân sỹ trí thức đã tham gia ký tên vào bản kiến nghị sửa đối hiến pháp, được biết đến với tên gọi Kiến nghị 72, về sự kiện này.

BBC: Ông nghĩ gì về việc đến 97% đại biểu Quốc hội tán thành hiến pháp sửa đổi sáng nay, 28/11?

GS Tương Lai: Tôi cũng đã nghĩ rằng tình hình sẽ diễn ra như vậy thôi. 

Một số anh em ngồi với nhau sáng nay vẫn hồi hộp hy vọng rằng chắc sẽ có một số phiếu phủ quyết của những người đại biểu có suy nghĩ, có lương tri và lương tâm, những người cũng thấy cắn rứt trước dư luận chung của các tầng lớp nhân dân và trước kiến nghị của trí thức nhóm kiến nghị 72.

Chúng tôi cũng hy vọng là một số người sẽ theo tiếng gọi của lương tâm mà đáp ứng tiếng gọi của nhân dân, của trí thức, dù chắc không lật ngược được tình thế đâu, nhưng chí ít cũng tỏ một thái độ không bằng lòng, trước một thực tế bị áp đặt quá trắn trợn.

Nhưng một số khác thì cho rằng tôi ảo tưởng, vì trong một cái thể chế toàn trị này, làm gì có chuyện có những người phủ quyết vào phút chót? Nếu chuyện đó có xảy ra, thì họ phải được chuẩn bị, phải có một lực lượng dẫn dắt, chứ đợi lương tri thức dậy thì rất khó.

Người ta biết khi bỏ phiếu bấm nút, ai bỏ phiếu thì bộ phận kỹ thuật đều ghi lại được hết. Phần lớn số đại biểu là đảng viên, mà đảng đã ra nghị quyết thì có lẽ họ không thể làm trái điều đó, trừ trường hợp phải đối mặt với trách nhiệm với lương tâm, với dân tộc và đất nước và nghĩa vụ với tổ chức mà họ là thành viên.

Nhưng cuối cùng họ đã không vượt qua được điều đó.

Chúng tôi không có gì ngạc nhiên, và chúng tôi nghĩ rằng đây sẽ là một cuộc đấu tranh lâu dài. Và cũng không vì vậy mà chúng tôi thất vọng trước những người đại biểu nói chung. Chúng tôi không gói cả gói làm một đâu.

Chúng tôi biết rằng các anh, chị ấy vẫn còn có nhiều tâm tư, nhưng vì lý do này, lý do khác, mà người ta không thể làm khác được.

Chúng ta vẫn phải chờ đợi thôi, đừng nghĩ rằng rồi tất cả sẽ tiếp tục theo tuần tự như thế.

Lực lượng của những người im lặng một lúc nào đó sẽ bùng lên thôi. Cũng giống như không ai có thể đoán trước được đoàn người xếp hàng trên con đường Điện Biện Phủ rẽ vào đường Hoàng Diệu để đến ngôi nhà số 30, nhà của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Không ai hình dung được lại có những người, trong đó có những người cao tuổi, lại xếp hàng ròng rắn dọc đường Trần Nhân Tông, Lê Thánh Tông, Phạm Đình Hổ, Tăng Bạt Hổ để đến nhà tang lễ viếng Đại tướng.

Dòng người trầm lắng đó, là thái độ của dân, một đa số im lặng, nhưng đến một lúc nào đó, họ sẽ biểu thị một cách rõ ràng.

Lịch sử sẽ có những bước đi lắt léo, ghập ghềnh, nhưng cuối cùng lịch sử cũng sẽ phán xét, trả về sự sòng phẳng của nó đối với những giá trị chân chính.

BBC: Liệu hiến pháp vừa được thông qua sẽ ảnh hưởng đến tương lai của Việt Nam như thế nào, thưa ông?

GS Tương Lai: Như trong những lời tuyên bố mà chúng tôi đã ký, đòi hỏi hiến pháp cần phải được dừng lại, không thông qua vội, vì nếu thông qua thì sẽ là một bước lùi, đưa dân tộc vào con đường khó khăn, trước những thách thức của thời đại, khi thế giới đang có rất nhiều biến động. 

Thực tế cho thấy là nếu như mà không dấn bước cùng thời đại, không hội nhập theo quy luật phát triển chung của thời đại mà vẫn giữ một chế độ toàn trị thì sẽ rất khó.

Trong kết thúc của lời kêu gọi mà chúng tôi đưa ra ngày 15/11 năm 2013, chúng tôi mong đợi cử tri cả nước, tùy theo điều kiện của từng nhóm, hay từng cử tri, dùng hình thức thích hợp yêu cầu đại biểu tại địa phương mình, hay đại biểu mình quen biết, để có thái độ theo tinh thần nêu trên, đứng về phía nhân dân khi nêu ý kiến và bỏ phiếu về hiến pháp.

Nếu cam chịu thông qua một bản hiến pháp như dự thảo đang bàn, thì Quốc hội khóa 13 sẽ có tội với tổ quốc và nhân dân, và cá nhân các vị đại biểu Quốc hội khóa 13 đã bỏ phiếu thông qua hiến pháp, sẽ chịu trách nhiệm nặng nề trước tổ quốc, trước dân tộc.

Tất cả những điều đó còn nguyên giá trị, để nói rằng với việc thông qua hiến pháp, lịch sử sẽ phán xét về Quốc hội này, xem Quốc hội này có phải quốc hội của dân nữa không? Hiến pháp mà các vị thông qua, có phải hiến pháp của dân nữa không?

Nếu đối chiếu lại với Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 thì nó là một hiến pháp đi ngược lại với Tuyên ngôn Độc lập.

Vâỵ thì hiến pháp này không thể là hiến pháp của dân. Đây là hiến pháp kéo lùi bước phát triển của dân tộc, và những người thông qua nó, phải chịu trách nhiệm trước lịch sử, trước dân tộc.

BBC: Ông có đề cập đến "lực lượng của những người im lặng". Theo ông, điều gì sẽ có thể giúp cho lực lượng này đoàn kết lại và thực sự tạo nên sự thay đổi?

GS Tương Lai: Quá trình chấn hưng đất nước, là một quá trình lâu dài, và để lực lượng im lặng đó biểu tỏ thái độ thì bản thân lực lượng đó vẫn phải chất chứa trong họ ngọn lửa yêu nước và khát vọng tự do dân chủ. 

Ngọn lửa ấy vẫn âm ỉ, khi được khơi dậy, thổi bùng lên, thì sẽ trở thành một ngọn lửa rất mạnh mẽ.

Lúc nào nó khơi dậy thì đây là bí ẩn của lịch sử.

Nhưng thực ra, cũng không có gì là quá bí ẩn đâu. Sự kiện tôi nhắc đến ở trên - sự kiện để tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp và bước chân thầm lặng của những người đến phố 30 Hoàng Diệu - là bước đi chậm rãi của lịch sử.

Thế nhưng lịch sử không phải lúc nào cũng bước đi chậm rãi; nó sẽ luôn có những bước đột phá, và ở những bước đột phá đó, một sức mạnh tổng hợp sẽ được khơi dậy khi nó có những yếu tố tác động vào.

Yếu tố gì? Yếu tố này bao gồm những điều kiện trong nước và thế giới. Nhưng tất cả đều phụ thuộc vào việc ý thức, trình độ dân trí được nâng lên.

Cho nên, bây giờ đây, khi chúng tôi gửi các kiến nghị đi, thì đối tượng đương nhiên là những người cầm quyền. Nhưng đối tượng thực chất là quần chúng nhân dân đông đảo - những bước chân thầm lặng, chính họ mới là những người quyết định.

Đây là lúc cần thức tỉnh ý chí và nâng cao dân khí lên. Nói như bà Aung San Suu Kyi, nhân quyền bây giờ là gì? Nhân quyền lúc này là phải vượt qua sự sợ hãi, và muốn vượt qua sự sợ hãi, thì phải có sự hiểu biết.

Việt Nam vừa rồi được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Thế giới. Nhiều người cho rằng đây là một điều vớ vẩn, nhưng cá nhân tôi cho rằng đây là một cơ hội.

Cơ hội này sẽ là điều kiện để công khai phổ biến những cam kết của Việt Nam với thế giới trước toàn dân. Đó cũng là một cách thức tỉnh dư luận, nâng cao dân trí để chấn hưng dân khí.

Nguồn: BBC

 

-->đọc tiếp...

GS. TƯƠNG LAI NÓI VỀ VIỆC LẬP "HỘI ĐỒNG THÚC ĐẨY NHÂN QUYỀN"

 

Lập Hội đồng thúc đẩy nhân quyền ở Việt Nam 
để chấm dứt việc đánh tráo khái niệm 

Thụy My thực hiện

Hôm nay 27/11/2013 bốn mươi nhân sĩ trí thức tại Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố bản kiến nghị lên Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Việt Nam. Kiến nghị này đề xuất việc cho thành lập các hội đồng thúc đẩy nhân quyền, với mục đích phổ biến và thực thi các quyền cơ bản của công dân.

RFI Việt ngữ đã phỏng vấn giáo sư Tương Lai tại Thành phố Hồ Chí Minh, một nhân sĩ ký tên trong bản kiến nghị.

RFI : Kính chào giáo sư Tương Lai, xin giáo sư vui lòng cho biết vì sao các nhân sĩ trí thức Saigon đưa ra kiến nghị tổ chức hội đồng thúc đẩy nhân quyền ?

 

Giáo sư Tương Lai : Chúng tôi có kiến nghị với Nhà nước tổ chức Hội đồng thúc đẩy nhân quyền vì việc Việt Nam được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc – một trong hai hội đồng có tiếng nói rất quyết định ở Liên Hiệp Quốc là Hội đồng Bảo an và Hội đồng Nhân quyền – phải nói rằng đây là một cơ hội để Việt Nam hòa nhập với thế giới.

Vì sao nói thế ? Trong khái niệm về nhân quyền, thì trước đây mỗi lần phản bác những thông tin của các lãnh đạo thế giới, của truyền thông thế giới nói Việt Nam vi phạm nhân quyền, thường nhà cầm quyền Việt Nam và các phương tiện truyền thông chính thức của Nhà nước luôn luôn nói là mỗi nước có một tiêu chuẩn, và tùy theo đặc điểm của mỗi nước mà vận dụng vấn đề nhân quyền ! Và người ta nói việc lớn nhất là giải phóng dân tộc, giành lại độc lập v.v…

Thực ra đấy là một cách đánh tráo khái niệm ! Bởi vì vấn đề nhân quyền là một trong những đòi hỏi rất cấp bách của không phải chỉ Việt Nam mà của thế giới hiện đại. Cuộc đấu tranh trên thế giới để giải phóng con người là một cuộc đấu tranh trường kỳ từ xưa tới nay. Và giải phóng con người là để con người thoát khỏi cái ách nô lệ.

Việt Nam từ một nước nô lệ, chịu ách thực dân ngót một trăm năm và khi giành được độc lập, ra Tuyên ngôn độc lập ngày mùng 2 tháng 9 năm 1945, thì câu mở đầu cho Tuyên ngôn độc lập đó chính là câu trích dẫn Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ. Trong đó nói về nhân quyền và dân quyền, và Tuyên ngôn nhân quyền & dân quyền của cách mạng Pháp.

Như vậy là ngay từ đầu, khi Việt Nam được độc lập thì đã chính thức hội nhập vào với thế giới, và thấy rằng cần phải thực thi những chuẩn mực mang tính quốc tế trong đấu tranh giải phóng con người.

Thế nhưng khi cần thiết thì người ta bẻ quẹo khái niệm này đi. Đánh tráo khái niệm, nói rằng là, không, mỗi nước có một cái chuẩn riêng, vân vân. Và lại lôi ra là nước các anh vi phạm nhân quyền ở chỗ này chỗ kia, còn ở chúng tôi thì rất là (tôn trọng) nhân quyền, theo cái kiểu như là « triệu lần dân chủ hơn »…đại khái như thế.

Bây giờ với việc Việt Nam tham gia vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, cam kết thực thi với thế giới những vấn đề nêu lên trong Tuyên ngôn nhân quyền đó. Thì đây là một cơ hội hết sức thuận lợi để nói rằng trước đây cái lối đánh tráo khái niệm là « chúng tôi có kiểu nhân quyền của chúng tôi », bây giờ không thể nói theo luận điệu bịp bợm ấy nữa, mà phải theo tiêu chuẩn chung của thế giới !

RFI : Trong kiến nghị có đề nghị các hoạt động chào mừng việc Việt Nam được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc...

Có nhiều cách để tôn vinh danh dự Việt Nam được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc với số phiếu rất cao. Một vài nhà chính trị đã hí hửng tuyên bố rằng đây là một cái tát vào mặt những kẻ lâu nay lên án Việt Nam không có nhân quyền.

Chúng tôi nói đùa với nhau rằng, đúng ! Nếu đây là tát vào má bên trái thì tôi chìa má bên phải để người ta tát nốt. Để rồi sau đó nói rằng, chịu cái tát rồi thì bây giờ chúng tôi đòi hỏi các ngài hãy thực thi lấy nhân quyền. Cái quyền con người mà lâu nay các ngài chà đạp, thì bây giờ hãy thực hiện nó, khi Việt Nam được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc !

Đấy chính là ý nghĩa sâu xa của vấn đề chúng tôi đề nghị hình thành Hội đồng xúc tiến nhân quyền của Việt Nam.

RFI : Giáo sư có thể giải thích thêm về ý nghĩa của việc này như thế nào ?

Có mấy ý nghĩa. Ý nghĩa thứ nhất, như chúng tôi đã đòi hỏi, từ trước đến nay trên các báo đài chính thống hiếm khi đăng tải toàn văn các Công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết. Đặc biệt là các Công ước của Liên Hiệp Quốc về nhân quyền mà dư luận rất quan tâm, như Công ước về các quyền dân sự và chính trị, Công ước chống tra tấn…

Trong thực tế thì các văn bản này người ta chỉ trích thôi. Trích rồi diễn giải theo ý rất chủ quan của người cầm quyền. Vì vậy khi thông tin đó đến với đông đảo người dân thì không còn nguyên nghĩa, với nội dung mà dân cần biết. Mà lại là chuyển tải những ý đã xuyên tạc theo yêu cầu của người cầm quyền, muốn dân phải hiểu theo ý họ hiểu - hay nói đúng hơn, theo ý họ muốn.

Đến bây giờ, với việc Việt Nam là thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, thì đây là lúc phải bằng hành động cụ thể để công khai, minh bạch tất cả những gì đã ký kết hoặc đã là thành viên, đã chấp nhận. Hoặc mới đây là 14 điều cam kết mà chính phủ Việt Nam ký khi nộp đơn ứng cử.

Như vậy chúng tôi cho rằng từ nay trở đi cần có hành động cụ thể, có sự kiểm tra và giám sát chặt chẽ của nhiều định chế của Nhà nước và nhất là của dân. Nói là của dân thì phải làm sao cho vai trò của tổ chức xã hội dân sự được phát huy, để giám sát việc thực thi những điều đã ghi trong Tuyên ngôn nhân quyền, và Nhà nước của ta đã cam kết thực hiện với thế giới.

Đây là một đòi hỏi rất là tường minh, không có một cái gì khuất tất cả. Không thể nói rằng đây là cái bọn đang « diễn biến hòa bình », định nhân chuyện này để phá rối trật tự trị an. Không ! Chúng tôi chỉ làm một việc quang minh chính đại. Mà một Nhà nước biết tự trọng, một Nhà nước có liêm sỉ trước thế giới, một Nhà nước biết giữ danh dự quốc gia thì không được nói một đằng làm một nẻo, phải làm những điều đã cam kết !

Chúng tôi nghĩ đây là lúc hết sức thuận lợi. Cho nên rất vui mừng nhận định rằng việc Việt Nam tham gia vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc là một cơ hội để thúc đẩy quá trình dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam. Và đây là một tiền đề để Việt Nam vượt lên những hạn chế mà trước đây chưa thực hiện được.

RFI : Có lẽ một trong những hạn chế là việc người dân biết rất ít về những quyền lẽ ra mình được hưởng, như giáo sư đã nói ?

Đây là một dịp rất tốt để quảng bá rộng rãi tri thức về nhân quyền cho đông đảo quần chúng nhân dân biết. Điều này quan trọng lắm. Bởi vì từ xưa tới nay báo chính thống chỉ đưa một chiều thôi, tức là trích dẫn những văn bản của thế giới, ký kết này nọ có bao giờ họ tuyên bố một cách công khai đâu. Vì vậy người dân biết được rất ít.

Dịp này khi chúng tôi đề nghị thành lập Hội đồng xúc tiến nhân quyền của trung ương rồi của địa phương, Mặt trận các cấp để làm gì ? Để cho nhân dân thông hiểu, biết được quyền của mình để mà đấu tranh đòi hỏi.

Vì trong thực tế lâu nay quyền của con người đang bị vi phạm một cách rất ghê gớm, mà nhân dân khi đấu tranh đương nhiên là gặp phải sự đàn áp một cách tàn bạo. Và ở đây để giúp người ta vượt qua nỗi sợ hãi để đi tới, thì người ta phải được trang bị những kiến thức về vấn đề nhân quyền.

Như bà Aung San Suu Kyi của Miến Điện đã phát biểu « đối với tôi nhân quyền bây giờ là phải biết vượt qua sự sợ hãi để mà đi tới ». Vượt qua nỗi sợ hãi đó, con người mới có thể dám đứng lên để giành quyền sống, quyền làm người của mình được.

Dịp này là dịp chính thức có thể tuyên truyền công khai, thêm vào đó lại có sự hỗ trợ của quốc tế, để cho người dân Việt Nam hiểu về nhân quyền. Hiểu về cuộc đấu tranh cho dân chủ gắn liền với đấu tranh cho quyền con người.

Đấy là ý nghĩa của việc mà chúng tôi phải làm gấp, đưa ra đề nghị thành lập Hội đồng xúc tiến nhân quyền.

RFI : Chúng tôi xin chân thành cảm ơn giáo sư Tương Lai tại Thành phố Hồ Chí Minh đã vui lòng trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ về bản kiến nghị đòi hỏi thành lập Hội đồng thúc đẩy nhân quyền tại Việt Nam.

Nguồn: RFI Việt ngữ.

-->đọc tiếp...

Tương Lai: SỨC LAY ĐỘNG CỦA "DẬY MÀ ĐI!"

Sức lay động của "Dậy mà đi!"

GS. Tương Lai 

Có lẽ những chàng trai cô gái say sưa hát bài "Dậy mà đi" để chào đón Đinh Nhật Uy buộc phải được trả tự do tại Tòa án Long An hôm 29.10.2013 không biết và cũng không cần biết rằng bài đó ra đời từ trong nhà tù thực dân năm 1941, khi đất nước còn nằm trong xiềng xích nô lệ. Bài thơ làm trong nhà tù thuở ấy tự nhắc nhở:

"Ai chiến thắng mà không hề chiến bại
Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần?
Huống đường đi còn lắm bước gian truân
Đây chưa phải trận sau cùng chiến đấu"! 

Thế rồi một phần tư thế kỷ sau, lời thơ được biến tấu thành ca từ của một bài hát cùng tên với điệp khúc "Dậy mà đi, dậy mà đi, hỡi đồng bào ơi" ra đời trong phong trào đấu tranh chống chế độ Sài Gòn của sinh viên và thanh niên Miền Nam những năm 1966- 67. Để rồi hôm nay, lớp trẻ cháy bỏng khát vọng tự do, dân chủ lại đang hát vang khúc ca đòi bẻ gãy những xiềng xích mới.

Lịch sử đang đi những bước oái oăm!

Câu hát năm nao bỗng như một lời tiên tri "Đây chưa phải trận sau cùng chiến đấu". Nếu cứ cho đó là một câu "tiên tri" thì câu "tiên tri" ấy đang biến thành lời giục giã cho cuôc chiến đấu mới "Ai nên khôn không khốn một lần" rồi trào dâng thành một làn sóng dập dồn: "Hát cho dân tôi nghe, tiếng hát tung cờ ngày nào. Hát cho đêm thiên thu... Hát âm u trong đêm, muôn cánh tay đang dậy lên...". 

Thế rồi, "tiếng hát tung cờ ngày nào" giờ đây vang lên để vạch mặt những kẻ nhân danh lá cờ ấy để tròng một thứ xiềng xích mới lên cuộc sống của đất nước. Xiềng xích ấy đang đè nặng lên tâm tư của cả một dân tộc vốn hiểu rõ chân lý‎ không có gì quý‎ hơn độc lập tự do. Những kẻ nhân danh lá cờ ấy đang đặt những gông cùm mới lên cuộc sống của tuổi trẻ yêu nước không cam chịu cúi đầu trước bọn xâm lược phương Bắc thực thi chủ nghĩa bành trướng Đại Hán. 

Những kẻ đang cúi đầu trước bọn xâm lược lại đang đang cắm chính lá cờ ấy trên nóc nhà tù, trại giam nhan nhản khắp cả nước để uy hiếp, trấn áp những người yêu nước, bóp chết khát vọng dân chủ, tự do và quyền con người, nhằm củng cố cho một chế độ toàn trị phản dân chủ, phản tiến hóa đang bị lung lay từ chân móng. Lá cờ ấy đang bị hoen ố bởi những hành động đáng xấu hổ mà chế độ toàn trị phản dân chủ này đang gây ra cho cả dân tộc, xúc phạm đến anh linh những thế hệ Việt Nam đã nằm xuống để bảo vệ mảnh đất thiêng của tổ quốc mà vì điều thiêng liêng ấy, cả núi xương, sông máu đã phải đổ ra. Thế hệ trẻ hôm nay quyết không để cho lá cờ ấy bị hoen ố. Sức lay động của tiếng hát "Dậy mà đi" khởi nguồn từ đó. 

http://www.youtube.com/watch?v=9338gJhe0Qk

Tiếng hát đón chào Đinh Nhật Uy, từ tòa án Long An bước ra là để tuyên bố trước toàn thế giới một chuyện đáng xấu hổ: Việt Nam có lẽ là nước đầu tiên một công dân bị bỏ tù vì đã sử dụng Facebook, một trong những thành tựu văn minh mà loài người có được từ cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, trước hết là công nghệ thông tin! Đương nhiên Viện Kiểm sát và Tòa án tỉnh Long An gắng gượng viện dẫn bằng được những điều khoản này nọ để ghép “Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” theo khoản 1 Điều 258, BLHS cho Đinh Nhât Uy. Luật sư Hà Huy Sơn đã bác bỏ tất cả những điều đó và đòi "trả tự do ngay tại phiên tòa cho ông Đinh Nhật Uy".

Thật ra, với Tòa án của một chế độ toàn trị quen với những bản án "bỏ túi" thì lời lẽ và luận cứ của luật sư chỉ là vật trang sức rẻ tiền, họ bỏ ngoài tai. Họ không thể tuyên Đinh Nhật Uy vô tội và do đó phải được trắng án, phải được bồi thường. Bước đi oái oăm của lịch sử đang dẫm lên vết nhơ này. Chúng ta muốn xây dựng một nước "đàng hoàng hơn, to đẹp hơn", nhưng chế độ toàn trị phản dân chủ này đang làm ngược lại mong muốn đó. Nó đang phản bội lại lý tưởng cao đẹp của những người từng "dậy mà đi" trên con đường giải phóng dân tộc, giải phóng con người. Vì vậy mà hôm nay, tuổi trẻ lại đang phải "hát âm u trong đêm, muôn cánh tay đang dậy lên...". 

Bản án dành cho Đinh Nhật Uy rồi cũng sẽ là bản án dành cho những người có lương tri, lương năng đang và sẽ sử dụng những thành tựu của văn minh để làm cho cuộc sống văn minh hơn, đàng hoàng hơn, tươi đẹp hơn. Họ, trước hết và chủ yếu là một thế hệ mới của những người đấu tranh cho dân chủ mà internet là công cụ rất tiện ích và có tiềm năng rất lớn. Họ lại là những người rất trẻ, đủ lòng dũng cảm và trí sáng tạo để thể hiện khát vọng của họ. Họ dùng blog và mạng lưới xã hội để trao đổi thông tin và bày tỏ tình cảm, ý nghĩ của mình, điều mà chế độ toàn trị rất kiêng kỵ! Kiêng kỵ như người ta đã từng kiêng kỵ "xã hội dân sự dân sự”.

Một nhà nước pháp quyền đàng hoàng sẽ không thể kết tội Đinh Nhật Uy. Bởi, nếu vậy thì rồi, 32 triệu người sử dung internet [nếu đúng như người ta loan báo để đánh bóng thành tích] đều có nguy cơ bị Điều 258 của Bộ Luật Hình sự cho vào tù bất cứ lúc nào. Nhưng không thể không dằn mặt và răn đe một trào lưu đang như những dòng suối nhỏ đổ ra sông lớn mà sức cuộn chảy của nó không một bờ bao, một con đê nào ngăn chặn nổi. Thêm vào đó, dòng sông đang xuôi về biển cả, sóng đại dương đang tiếp sức cho tốc độ bứt phá của dòng sông cuộc sống. Dư luận quốc tế đang là một sức ép hiện thực mà nhà nước toàn trị này phải tính toán. 

Đó là sức cộng hưởng của phong trào dân chủ trong nước từ bản Tuyên bố thực thi quyền chính trị và dân sự của giới trí thức nhân sĩ trong và ngoài nước, kết hợp với những sáng kiến của giới trẻ trong đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền cùng với những bàn chân nổi giận của người nông dân mất đất rầm rập xuống đường, tạo thành một nội lực to lớn để được tiếp sức của cộng đồng quốc tế, bao gồm chính giới có mối quan hệ nhà nước với nước ta, giới đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền thế giới và mạng lưới truyền thông quốc tế thường xuyên theo sát diễn biến tình hình ở Việt Nam.

Bước đi oái oăm của lịch sử cũng đang thể hiện ở thế giằng co chưa ngã ngủ từ đối nội cho đến đối ngoại mà cái sức cộng hưởng nói trên đang in đậm dấu ấn. Dấu ấn ấy hiện rõ trong ứng xử của người cầm quyền trong thế "tiến thoái lưỡng nan", "đi thì cũng dở, ở không xong" trước bao áp lực vì đang "nhả chẳng ra cho, nuốt chẳng vào" những lợi ích phe nhóm khi mà những lợi ích ấy lại được đặt lên trên lợi ích của tổ quốc, lên trước lợi ích và khát vọng của toàn dân. Từ một sự kiện vụ án Đinh Nhật Uy, khởi đầu cho việc xử lý mạng lưới internet đầy bất trắc đối với một chế độ toàn trị trước một xã hội đang tỉnh thức, gây nên sự ngột ngạt trong đời sống của mọi tầng lớp nhân dân đang đối diện với bao khó khăn về kinh tế và an toàn xã hội.

Không hiểu điều này có nằm trong cái mà ông Tổng bí thư nọ cảm thấy "ngột ngạt” khi ông nói với cử tri quận Ba Đình ngày 27.9.2013 không, chứ ngay từ đầu thế kỷ XX thì các cụ ta trong phong trào "Duy tân" đã thốt lên rằng: "Văn minh là thế giới nào. Mà ta chìm đắm trong hào dã man"! Xin nhớ cho là tòa án của chế độ thực dân đã tửng xử vụ án "Đồng Nọc Nạn", rồi chính quyền Sài Gòn trước 75 đã không thể không nể trọng các luật sư biện hộ và đấu tranh cho công lý. Và hồi ấy, "ma tà", "lính kín", "sen đầm" chưa phải tổ chức một bộ máy côn đồ du thủ du thực đông đến vậy để huy động vào việc đàn áp dân chúng. Bọn côn đồ này đánh người nhân danh công an, trước mắt công an, được công an khuyến khích, cổ vũ mà chuyện đánh đập dã man gây thương tích công dân Lưu Trọng Kiệt hay chuyện hành hung bloger Lâm Bùi trước cửa Tòa án Long An hôm rồi chỉ là một trong vô vàn những ví dụ! 

Nhưng bạo lực chỉ có thể là cách giải khát bằng thuốc độc. Bạo lực không khuất phục được tuổi trẻ, ngược lại, đang đổ thêm dầu vào lửa, ngọn lửa của sự phẫn nộ và ý chí đấu tranh. Cũng chính vì vậy, sức lan tỏa của bài hát "Dậy mà đi" các bạn trẻ đang hát kia đang thổi một làn sinh khí vào đời sống ngột ngạt mà xã hội đang phải chịu đựng. Xin được phép trích ra đây những lời gan ruột của bloger Lâm Bùi, người bị hành hung để chứng minh cho điều ấy:

"Cái đau này không phải vì là thể xác, mà là ở tâm hồn... đau vì nhà cầm quyền thay vì lắng nghe dân, tôn trọng dân, thì luôn dùng quyền lực, dùng bạo quyền để trấn áp người dân. Coi lợi ích đảng phái phe nhóm lớn hơn Dân Tộc, lớn hơn Tổ Quốc... và coi dân là kẻ thù, là thù địch. Sau phiên tòa, dù rằng Đinh Nhật Uy được hưởng án treo, được phóng thích tại tòa, nhưng đó vẫn là một bản án, một bản án bất công và Uy đã phải bị giam cầm oan uổng hơn 4 tháng trời.

Đảng vẫn muốn cai trị bằng quyền lực để phục vụ cho mình, bằng sự dối trá để đầu độc người dân, bằng những điều luật mà mỗi người dân, mỗi người như chúng ta đây, khi muốn thể hiện cái Quyền Con Người chính đáng của mình... thì bất cứ lúc nào cũng có thể trở thành những Điếu Cày, Tạ Phong Tần, Trần Vũ Anh Bình, Việt Khang, Nhật Uy, Nguyên Kha... và nhiều... tại sao? Hãy lên tiếng, và hãy cứ lên tiếng, vì chúng ta là con người... chúng ta không phải là những con cừu.

Chúng ta không kêu gọi lật đổ hay tranh giành, chúng ta chỉ muốn họ thay đổi, hãy xóa bỏ những điều luật không đúng, sai trái, hãy tôn trọng quyền con người của mỗi người công dân... hãy thay đổi cả chúng ta và cả họ... hãy thay đổi... thay đổi vì Việt Nam cho Việt Nam."

Đẹp biết bao, cao cả biết bao ý chí của tuổi trẻ, nguồn sinh lực bất tận của dân tộc! Chính họ chứ không phải ai khác đang thúc đẩy lịch sử đi tới, đang góp phần viết nên những trang sử mới của cuộc đấu tranh cho dân chủ và tự do, tiếp tục sứ mệnh của cha anh từng đổ máu cho sự nghiệp giành độc lập của tổ quốc. Vì, họ hiểu rằng, độc lập mà không có dân chủ và tự do, không có nhân quyền thì độc lập chẳng có ý nghĩa gì cả.

T.L 
Nguồn:Blog Quê Choa

-->đọc tiếp...

GS. Tương Lai: VÌ SAO LÒNG DÂN CHƯA AN?

VÌ SAO LÒNG DÂN CHƯA AN 

Nhân đọc phát biểu của Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Quyết Tâm
được trích đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 25.10.2013 

Tương Lai

Quả thật đã khá lâu trên mặt báo "chính thống" mới thấy xuất hiện những ‎ý kiến thật lòng từ một người giữ trọng trách trong bộ máy cầm quyền nói về lòng dân đúng với nghĩa như nó vốn có. Chính vì thật lòng nên mới đặt ra được câu hỏi khá thiết thực " làm cách gì để đo được lòng dân". Cũng vì thật lòng mà dám quyết liệt phê phán sự bằng lòng với kiểu đánh giá "trong nước kinh tế - xã hội ổn định, đó là một đánh giá đúng" nhưng xem ra đó lại là lẩn tránh sự thật, vì "không thấy được những yếu tố bất ổn ở trong lòng sự ổn định đó thì chúng ta sẽ giống như ngủ mê". Người đánh thức sự "ngủ mê" ấy lại là bà Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, đại biểu Quốc hội.

Không thể "ngủ mê" khi mà nền kinh tế của ta có nguy cơ tụt hậu so với cả Campuchia và Lào nếu không đổi mới quyết liệt như cảnh báo của Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư. Trong khi tốc độ tăng trưởng của ta chậm lại thì một số nước trong khu vực ASEAN đã có sự cải thiện rõ rệt, Mianma là ví dụ nổi bật : tăng từ 5,6% năm 2011 lên 7,6% năm 2012. Ngủ mêsao được khi nguy cơ “vỡ trận tài chính” trong năm 2014 và rồi triển vọng trung hạn 2013-2015 cũng không mấy sáng sủa. Làm sao còn "mê ngủ" khi mà kinh tế của ta đang "mò đáy" và tê liệt vì các doanh nghiệp thi nhau  phá sản hay đóng cửa từ 2011. Nạn thất nghiệp gia tăng vũ bão (tỷ lệ thất nghiệp được một số giới cho là trên 10% thay vì con số chính thức là 2%) gây ra các tệ nạn xã hội đáng báo động...Đó là những điều đã đặt ra tại hội thảo mùa Thu của Ủy ban kinh tế Quốc hội (26-27/9/2013) ở Huế. 

Rõ ràng không thể ngủ mê trước quy luật nghiệt ngã của kinh tế, gắn liền với sự tụt hậu là miếng bánh nhận được chia sẽ ít hơn trong thế giới hội nhập và theo sau nó là vấn nạn về việc làm và an sinh xã hội. Chẳng những thế, sẽ không đủ nội lực để bảo vệ Tổ quốc mà mỗi thước núi, tấc sông đều thấm đẫm máu của bao thế hệ Việt Nam trong khi kẻ thù đang trăm phương nghìn kế nhằm nuốt trọn Biển Đông, đè bẹp ý chí của một dân tộc từng là sức cản ngăn chặn không cho chúng bành trướng thế lực xuông vùng Đông Nam Á.

Để "đánh thức" đừng "ngủ mê" nữa, bà nghị sĩ đòi hỏi "sự nghiêm túc tự vấn lương tâm và trách nhiệm , một vấn đề mang tính "kinh điển" khi bàn về đạo lý và quyền lực. Một vấn đề thật là hóc búa và e là điều không tưởng đối với "một bộ phận không nhỏ" đang ngày càng phình to ra tỷ lệ thuận với quá trình đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Mà thật ra, điều này chẳng có gì khó hiểu, từ thế kỷ 19, người ta đã đúc kết thành quy luật rồi : quyền lực có xu hướng tham nhũng, quyền lực tuyệt đối thì tham nhũng cũng tuyệt đối [power tends to corrupt, and absolute power corrupts absolutely" Lord Acton]. Corrupt trong tiếng Anh còn có nghĩa là tha hóa. Ông Tổng bí thư thì diễn đạt điều này một cách nôm na trong tiếp xúc cử tri quận Ba Đình ngày 27.9.2013 là : “Tham nhũng lớn có, tham nhũng vặt cũng nhiều. Chỉ ra khỏi nhà đã thấy cái gì cũng cần tiền, không tiền là việc không “trôi” khiến người dân rất khó chịu, ngột ngạt”.

Sự "khó chịu, ngột ngạt" mà ông Tổng Bí thư nói chính là điều bà Chủ tịch HĐNDTPHCM băn khoăn đặt ra câu hỏi : "chúng ta đang ngày càng vùng vẫy trong những khó khăn đến mức nghẹt thở như vậy? Báo cáo cứ nhận khuyết điểm, nghe có vẻ như thành thật lắm nhưng có lẽ chưa có sự nghiêm túc tự vấn lương tâm và trách nhiệm nên chưa có được giải pháp hiệu quả để xoay chuyển tình thế chăng? "Báo cáo" nói ở đây là "Báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội".

Thế nhưng chuyện "nghiêm túc tự vấn lương tâm và trách nhiệm" để "xoay chuyển tình thế" chắc nhà chính khách hôm nay không chỉ đặt ra cho riêng Chính phủ! Thì chẳng phải là chuyện "không có một cơ chế nào để đo lòng dân trước và sau khi đưa ra một chính sách có liên quan đến các tầng lớp nhân dân", thì cơ chế đó phải được quyết định từ đâu nếu không từ Ban Chấp hành Trung ương Đảng, mà thực chất là từ Bộ Chính trị BCHTƯĐCSVN? Đừng quên rằng, trước khi Quốc hội họp, mọi việc đã được quyết định từ Hội nghị BCHTƯ lần thứ 8 vừa bế mạc. Cái "cơ chế" mà bà đại biểu QH đặt ra, trước hết cần nói đến cái "cơ chế" sinh ra từ cái quy trình này. Cái mà nhà sử học người Anh thế kỷ 19 đúc kết "quyền lực tuyệt đối thì tham nhũng [tha hóa] cũng tuyệt đối" chính là cái "cơ chế" nảy sinh từ cái "quy trình" này đây! Quy trình của một chế độ toàn trị.

Hãy bắt đầu từ cái lớn nhất là Hiến Pháp cho dù ngài Tổng Bí thư đã tuyên bố cái còn lớn hơn là "Cương lĩnh"của Đảng, thì trên nguyên lý được Tuyên bố trước quốc dân đồng bào và trước cả thế giới khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2.9.1945,"nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á" như vẫn được rao giảng, thì vẫn khẳng định đó là"cơ quan có quyền cao nhất của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa".[Chương III, Điều thứ 22, Hiến pháp 1946]. Thế rồi hôm nay, khi bản Hiến Pháp sửa đổi sắp được Quốc hội thông qua, bản Hiến pháp mà Ông Tổng Bí thư cho rằng "nội dung dự thảo về cơ bản đã rất tốt", "... sửa những cái gì đã rõ, đã chín, được thực tiễn chứng minh và tạo được thống nhất cao còn cái còn ý kiến khác nhau thì chưa nên sửa...Tôi thấy tất cả nội dung này đã đáp ứng được tư tưởng đó. Tôi tán thành”. Cụ thể hóa chỉ dẫn của ông TBT, ông trưởng Ban biên tập Dự thảo Hiến pháp sửa đổi nêu rõ Bản dự thảo Hiến pháp trình QH đã "phản ánh được ý chí, nguyện vọng của nhân dân, bám sát cương lĩnh của Đảng và các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị".

Thế nhưng, hôm thứ tư, 23.10.2013, báo DÂN TRÍ, Diễn đàn dân trí Việt Nam thì lại chạy một cái tít rất đậm : “Hiến pháp chung chung, dễ bị lạm dụng, dân còn bất an”. Đại biểu Trương Trọng Nghĩa sau khi thiết tha đề nghị :" Quốc hội sẽ ghi nhận những đóng góp của nhân dân đối với bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp" thì vạch rõ : "Bởi nếu những kiến nghị và đóng góp này không được tiếp thu thì đó là một lãng phí rất lớn đối với tinh hoa và trí tuệ của mọi tầng lớp nhân dân đã gửi gắm vào Quốc hội. Điều đó cũng thể hiện việc chúng ta đã bỏ lỡ một cơ hội để đẩy đất nước lên một tầm phát triển cao hơn, thông qua việc đổi mới về hệ thống chính trị đồng bộ với đổi mới về kinh tế ..."  

Đại biểu Nghĩa nêu cụ thể những bất cập của Hiến pháp vưa được trình QH : "Trong bản Dự thảo Hiến pháp sửa đổi có một số câu chữ bị sửa đi so với Hiến pháp năm 1992. Theo nhận định của tôi, việc sửa chữa này đã làm giảm bớt đi sự bảo vệ của quyền tự do dân chủ chứ không phát huy hơn...các quyền con người thì không có thể nói rằng là phải theo khuôn khổ luật pháp, bởi để đảm bảo quyền con người chúng ta sẽ ban hành một số đạo luật, nhưng vì gắn vào cái đuôi “theo quy định của pháp luật” thì Hiến pháp đã bị hạn chế bởi một cơ sở pháp lý thấp hơn....Có những chỗ sửa chữa nhìn vào có vẻ vô hại nhưng sau này áp dụng thì sẽ tạo điều kiện cho những người muốn lợi dụng để hạn chế quyền tự do dân chủ của nhân dân...Hiến pháp không nên đặt vấn đề thành phần kinh tế nào là chủ đạo, bởi như vậy là đã hiến định việc phân biệt đối xử. 20 năm qua, việc hiến định phân biệt đối xử này đã mang lại nhiều hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế.

Tiếp theo vấn đề được cho là "lớn nhất" ấy, vấn đề "Luật đất đai", một vấn đề đang bức xúc trong tâm trạng quần chúng nhân dân, tiềm ẩn nguy cơ bùng nổ, tạo nên sự bất ổn xã hội kéo dài, cũng sẽ được đưa ra QH biểu quyết thông qua trong kỳ họp này. Nỗi ám ảnh khiếu kiện về việc nhà nước thu hồi đất vẫn phủ bóng lên đời sống xã hội và lan tỏa trên diễn đản và trong các buổi thảo luận của các đoàn đại biểu QH. "Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật" như điều 54 trong Dự thảo gây lo ngại sẽ tiếp tục đẩy tới khiếu kiện. Sự cần thiết bỏ cái đuôi “do luật định” theo đại biểu Nguyễn thị Quyết Tâm "là vì trên thực tế có thể có văn bản pháp luật dễ làm cho người thi hành lạm dụng, lợi dụng làm giàu bất chính, và điều đó làm cho dân bất an".

Làm sao mà "an" được khi "trong cả thế giới chỉ có mỗi Việt Nam là dùng khái niện "thu hồi đất" như TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam nêu lên trong buổi giao lưu trực tuyến với chủ đề “Sửa Luật Đất đai: Cơ chế thu hồi và định giá đất” ngày 18/10 do VnEconomy tổ chức. Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường thì  nói rõ : "Với tư cách của một chuyên gia, bản thân tôi mong muốn Luật Đất đai sắp tới cũng như các luật khác phải có quy định quy hoạch chỉ được phê duyệt khi đạt được sự đồng thuận của cộng đồng dân cư nơi có đất. Đây cũng là một quy định được thấy trong hệ thống luật pháp của hầu hết các nước công nghiệp phát triển". Ông khẳng định :" Trong Luật Đất đai sắp tới, tôi cho rằng, nhiệm vụ quan trọng nhất là tìm được cơ chế xác định thật khách quan giá đất phù hợp thị trường để tính toán giá trị bồi thường, hỗ trợ cho người bị thu hồi đất. Nếu không làm được việc này, thì chắc chắn, khó giảm được lượng khiếu kiện của dân".

Rõ ràng là, chênh lợi ích giữa thu hồi đất và cơ chế thỏa thuận bồi thường với doanh nghiệp, người dân sẽ lại khiếu kiện. Nhưng thu hồi đất không nêu rõ trong Hiến pháp, để luật định cũng dễ bị lạm dụng, người dân lại bất an…Đó là một trong những vấn đề được đặt ra trong phiên thảo luận tại tổ của đại biểu Quốc hội về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, diễn ra ngày 23.10.2013 như báo Dân Trí phản ánh. Vậy thì tại sao cả "đại vấn đề" như vậy chưa lý giải được mà người ta vẫn kiên quyết cho là "tốt rồi"?

Tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên là chuyên gia của Liên Hiệp quốc, từng tham gia Tổ Tư vấn của Thủ Tướng Võ Văn Kiệt trước đây đặt thẳng vấn đề : "Dùng chữ "quyền sử dụng" thay cho "quyền sở hữu" và hy vọng người ta hiểu khác đi cho dân nhờ. Quyền sử dụng là gì và khác với quyền sở hữu ở chỗ nào thì không thấy ...đả động tới. Nhưng tôi nghĩ là không bây giờ thì mai sau việc chấp nhận đa sở hữu về đất trong đó có sở hữu tư nhân là chuyện đương nhiên. Nếu làm sớm thì dân đỡ khổ và nhà nước và đảng đỡ bị khinh ghét. Thực chất trong lịch sử ngoài đất thuộc nhà nước/vua chúa, đất đai hầu hết là thuộc tư nhân (tư nhân hay tập thể) nhưng bị nhà nước cưỡng đoạt sau cách mạng. Ngoài ra, tôi cũng không thể hiểu được tại sao nhà nước này chấp nhận sở hữu tư nhân về mọi phương tiện sản xuất có lợi cho người giầu nhưng lại chống việc giao sở hữu tư nhân lại cho dân chúng, phần lớn thuộc nông dân nghèo,  là người chủ thực sự của chúng.

Tiến sĩ Việt phân tích tiếp : khi Hiến pháp viết đất là sở hữu toàn dân thì đó là phiếm chỉ vì đó chỉ là sở hữu của nhà nước, không có sự có mặt của toàn dân về mặt pháp lý ở đây, chỉ có nhà nước làm quyết định (mà toàn dân chẳng có quyền gì). Cơ bản nếu hiểu đúng, thì "quyền sử dụng" đất chỉ là hợp đồng nhà nước cho dân thuê đất,  và trong thời gian  hợp đồng (dù 10,20,50,100 năm) người dân có quyền sử dụng theo hợp đồng, sau đó phải trả lại.

Quyền sở hữu như thế rất khác quyền sử dụng. Quyền sở hữu có một số quyền sau: Quyền kiểm soát (control) việc sử dụng, quyền cấm người khác xâm phạm, quyền được hưởng mọi lợi ích kinh tế và phi kinh tế mà nó mang lại,  quyền chuyển sở hữu (bán, cho không)  cho người khác. Các quyền này ở bất cứ nước nào cũng bị hạn chế bởi luật pháp quy hoạch (đất nông nghiệp không được đem xây nhà cho thuê chẳng hạn), lợi ích công, v.v..

Nếu muốn tránh việc nhà nước tùy tiện lấy lại hợp đồng thì dân chúng phải có quyền sở hữu tư nhân. Nhà nước hoàn toàn có quyền lấy đất vì lợi ích chung theo luật được gọi ở nhiều nước là "eminent domain". Đối với đất tư nhân, luật các nước đều cho phép nhà nước có quyền trưng dụng vì mục đích công ích, kể cả nhằm mục đích phát triển kinh tế chung. Luật này được gọi là eminent domain. Giá mua là do nhà nước và người bị thu hồi đồng ý với nhau. Nếu không đạt được sự đồng thuận thì nhà nước vẫn có quyền mua, nhưng cá nhân được quyền đưa vấn đề ra tòa án để yêu cầu xử lý dựa trên hai điểm: a) có thực sự là vì lợi ích chung không và b) giá đền bù có hợp lý không, dựa vào đánh giá của chuyên gia đã có quá trình và kinh nghiệm đánh giá tài sản mà hai bên đưa ra. Quan tòa sẽ là người quyết định cuối cùng. Do đó cần có luật về eminent domain.

Tuy nhiên cái khó ở VN là dù có luật, cũng không thể có công lý nếu tòa án không độc lập. Dù sao nếu quá trình này được chấp nhận thì vẫn là bước tiến so với tình hình hiện nay... Cho nên việc chấp nhận sở hữu tư nhân không cản trở mục đích phát triển kinh tế nói chung như  nhiều nhà lý luận ở Việt Nam đang dùng để chống việc chấp nhận nhiều hình thức sở hữu đất đai.

Quả là xót xa khi một nhà bình luận nước ngoài, ông Jonathan London viết : "Kết quả không bất ngờ của quá trình này là Quốc Hội CHXHCNVN đã quyết định tiếp tục không nghe gì ngoài những tiếng dội từ quá khứ. Thay vì thực sự xem xết lại những hạn chế của mô hình cũ, QH sắp phê duyệt một hiến pháp “sửa đổi” mà không có một sự thay đổi cơ bản nào.

Từ những dẫn giải và phân tích hai vấn đề về Hiến pháp và Luật đất đai nói trên, nếu nói là lòng dân bất an thì phải chăng đây là một trong những "bất an" lớn nhất hiện nay? Nỗi day dứt thật lòng của đại biểu QH Nguyễn thị Quyết Tâm "Lòng dân bây giờ thật sự bất ổn trên nhiều góc độ lắm. Những cái không công bằng, những cái không minh bạch trong chính sách làm người dân không tin tưởng. Phải có giải pháp, mà quan trọng nhất là phải có cơ chế để đo được lòng dân. Vì nói cho cùng, lòng dân là một trong ba yếu tố đảm bảo ổn định chính trị xã hội - đó là sự đồng thuận xã hội " cần phải được đặt vào trong tổng thể nói trên.

Làm sao có "đồng thuận xã hội" khi mà hơn 77% vụ khiếu kiện liên quan đến quyền sở hữu đất đai mà đạo luật cao nhất, cơ bản nhất lại không tường minh về chuyện này? Liệu có phải không thể tường minh vì vướng vào một trong những vấn đề then chốt nhất của ý thức hệ, điểm tựa "bât di bất dịch" của thể chế hiện hành. Nếu để mất cái này cũng có nghĩa là mất "chủ nghĩa xã hội", một ảo ảnh đang cố tạo dựng thành một hiện hữu như kiểu gợi hình ảnh giếng nước ảo trong sa mạc nhằm làm dịu cơn khát đang đốt cháy sức lực khách lữ hành.

Thật ra thì chuyện sở hữu được xem là nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản được "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản " do C.Mác và Ph Angghen soạn thảo từng tuyên bố rành rọt "Những người cộng sản có thể tóm tắt lý luận của mình thành công thức duy nhất này là : xóa bỏ chế độ tư hữu" đã phá sản từ lâu rồi. Chính tác giả của bản Tuyên ngôn đã từng nhiều lần khuyến cáo việc "về nhiều mặt phải viết khác đi", "việc áp dụng những nguyên lý đó cũng phải tùy theo hoàn cảnh lịch sử đương thời và do đó không nên quá câu nệ vào những biện pháp cách mạng nêu ra ở cuối chương II"*[ tức là chương đưa ra "công thức duy nhất" dẫn ra ở trên. TL] . Những câu này viết năm 1872. Đến năm 1888 được nhắc lại và nhấn mạnh rằng "vì tình hình chính trị đã hoàn toàn thay đổi và sự tiến triển lịch sử đã làm tiêu tan phần lớn những đảng được kể ra trong đó. Tuy nhiên, "Tuyên ngôn là một tài liệu lịch sử mà chúng tôi không có quyền sửa."*

"Tài liệu lịch sử" ra đời cách nay đã 165 năm [tính từ 1848] , thế giới đã trải qua bao biên động dữ dội thế mà cứ khư khư bám lấy nó, biến nó thành giáo điều phải học thuộc lòng thì không trì trệ và "ngột ngạt" mới lạ! Chính Nguyễn Ái Quốc ngay từ năm 1924 đã thẳng thừng tuyên bố : "không thể cấm bổ sung "cơ sở lịch sử" của chủ nghĩa Mác bằng cách đưa thêm vào đó những tư liệu mà Mác ở thời mình không thể có được. Mác đã xây dựng học thuyết của mình trên một triết lý nhất định của lịch sử, nhưng lịch sử nào? Lịch sử châu Âu. Mà châu Âu là gì? Đó chưa phải là toàn thể nhân loại" **. Vì thế Nguyễn đòi hỏi "xem xét lại chủ nghĩa Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học phương Đông"**.

May thay, từ Đổi Mới với Đại hội VI chấp nhận nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó sở hữu tư nhân, trao quyền tự chủ sản xuất và kinh doanh về cho hộ kinh tế gia đình nông nghiệp, tạo nên cục diện mới, vượt qua bờ vực của sự sụp đổ. Vậy là, bằng hành động thực tế, người cộng sản Việt Nam đã từ bỏ "công thức duy nhất" vốn là nguyên lý cơ bản nhất của ý thức hệ XHCN! Nhưng cũng chính ở đây lại nổi rõ lên cuộc đấu tranh quyết liệt giữa cũ và mới, giữa bảo thủ, giáo điều với tiến bộ và sáng tạo. Chưa lúc nào mà mệnh đề về phép biện chứng được Hégel nêu ra “mỗi bước tiến mới sẽ tất yếu biểu hiện ra như là một sự xúc phạm tới cái thiêng liêng, là một sự nổi loạn chống lại trạng thái cũ, đang suy đồi nhưng được tập quán thần thánh hoá" lại được thể hiện sinh động đến thế trong đời sống của xã hội ta! Cái "trạng thái cũ đang suy đồi" hiện lên bằng xương, bằng thịt, đi lại nói cười, rao giảng, thuyết lý, lừa mị, trấn áp...thôi thì thiên hình van trạng. Mà cái "trạng thái" ấy duy trì được là do " được tập quán thần thánh hoá”!

Khi bà đại biểu QH Nguyễn thị Quyết Tâm nhận ra rằng "chúng ta đang ngày càng vùng vẫy trong những khó khăn đến mức nghẹt thở như vậy" thì phải cố tìm cho ra cội nguồn của sự "nghẹt thở" ấy trong "cuộc chiến đấu khổng lồ" mà Hồ Chí Minh nêu trong Di Chúc : "chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi", khi mà cái "cũ kỹ, hư hỏng" vẫn đang ngự trị trong đời sống, đang tác oai tác quái nhằm duy trì được ngày nào hay ngày ấy cái "trạng thái cũ" được khoác cái áo kiên định đi theo con đường Bác đã chọn mà thực chất là phản lại tư tưởng Hồ Chí Minh. Không chống lại được trạng thái cũ đang suy đồi vì người ta không thể và cũng không dám "động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dừa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân" để "giành lấy thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ này"** như Hồ Chí Minh đã căn dặn. Không thể và không dám làm như vậy, điều ấy thật dễ hiểu.

Một chế độ toàn trị chỉ có thể duy trì sự tồn tại của nó bằng sự quay lưng lại với đòi hỏi dân chủ và quyền con người, quyền công dân trong một nhà nước pháp quyền đích thực. Dứt khoát không chấp nhận tam quyền phân lập, dứt khoát không lập tòa án hiến pháp, kiên quyết duy trì chế độ sở hữu toàn dân về đất đai, duy trì điều 4 của Hiến pháp v.v... là diễn biến logic của việc quyết bảo vệ chế độ toàn trị cho dù biết rằng, sớm muộn thì sự sụp đổ là không thể tránh khỏi khi đi ngược lại với quy luật phát triển của cuộc sống.

Chính ở đây thể hiện quá rõ một cuộc khủng hoảng lý luận triền miên tiếp theo sự sụp đổ của hệ thống XHCN! Và rồi chỉ còn lại "thành trì " gồm Bắc Triều Tiên [với cha con cháu chắt nhà họ Kim], Cuba [với anh em ông Phiđen], Trung Quốc [với Mao "nghìn năm công tội" của những cuộc thanh trừng đẫm máu chưa bao giờ dứt trong bộ máy cầm quyền mà vụ Bạc Hy Lai đang nóng hổi chắc chắn chưa là vụ cuối cùng của cuộc tranh bá đồ vương], Lào và Việt Nam. Điều mà bà đại biểu "nghe có vẻ như thành thật lắm nhưng có lẽ chưa có sự nghiêm túc tự vấn lương tâm và trách nhiệm" cần phải truy tìm nguyên nhân từ cuộc khủng hoảng lý luận triền miên này. Vậy mà chưa bao giờ những người giữ trọng trách "cầm cân nảy mực" công khai và minh bạch thừa nhận để huy động trí tuệ của dân tộc cùng góp sức vượt qua.

Chỉ xin gợi ra đây một chuyện vừa trớ trêu vừa bi hài minh họa cho sự khủng hoảng đó : trong khi "kiên định lập trường theo con đường đã chọn" thì những nhà chiến lược, nhà ngoại giao, nhà kinh tế của ta lại đang ra sức thuyết phục và tìm mọi cách để các nước tư bản công nhận Việt Nam đã có nền kinh tế thị trường đích thực mặc dầu trên văn bản chính thống thì luốn có cái đuôi "định hướng XHCN" đi kèm ! Liệu có phải ai đó đang lâm vào cảnh : "Cờ đang dở cuộc, không còn nước. Bạc chửa thâu canh, đã chạy làng"? Vậy thì có cần "tự vấn lương tâm" ở đây không nhỉ khi "lương tâm là yếu tố cốt yếu của lý trí thực hành" mà Aristot, nhà hiền triết cổ đại và Kant, nhà triết học lớn nhất của thời cận đại đều khẳng định.

Vậy là cái "cơ chế để đo được lòng dân" khi mà "lòng dân bây giờ thật sự bất ổn trên nhiều góc độ lắm" mà nữ chính khách bức xúc nêu lên rút cục lại phải bắt đầu từ đâu?

Liệu có phải từ sự khủng hoảng về lý luận dẫn đến sự rối loạn trong hoạt động thực tiễn khi mà đã có cả rừng luậtvà văn bản dưới luật nhưng luật rừng lại đang được thực hiện phổ biến? Rồi chuyện dân tự xử vì không còn tin ở luật pháp như việc đập chết người ăn trộm chó [mà riêng năm nay đã có 10 người trộm chó bị dân đập chết] cho đến chuyện công an cùng với chủ đầu tư sử dụng côn đồ để trấn áp người dân biểu tình khiếu kiện giữ đất đang có xu hướng ngày càng bạo liệt. Không thể nào liệt kê ra đây "những bất ổn trên nhiều góc độ" nên chỉ giới hạn ở hai vấn đề Hiến pháp và Luật đất đai, những "vấn đề của vấn đề" đang tích tụ hàm lượng lý luận và thực tiễn cần phải được tập trung giải quyết. Đó cũng là hai vấn đề mà Quốc hội sẽ biểu quyêt thông qua trong kỳ họp này. Lòng dân "an" hay "bất an" tùy thuộc vào chuyện lớn này.

Đó chính là lý do để người viết bài này trân trọng ghi nhận những ý kiến sâu sắc và mạnh mẽ của người nữ đại biểu Quốc hội về nỗi bất an của lòng dân.

Sự sâu sắc và mạnh mẽ của một nữ chính khách bỗng ngẫu nhiên gợi lên liên tưởng về cung cách ứng xử của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đối với đám trí thức rởm mà bà chúa thơ Nôm ấy réo gọi là "lũ ngẩn ngơ" chỉ quen "Ong non ngứa nọc châm hoa rữa, Dê cỏn buồn sừng húc giậu thưa" thì hãy "lại đây cho chị dạy làm thơ" [hay làm chính khách]. Người kỳ nữ ấy cũng chỉ mặt bọn chỉ quen ăn theo nói leo không được một tích sự gì : "Mộtđàn thằng ngọng đứng xem chuông, Chúng bảo nhau rằng ấy ái uông !

Rồi đây các đại biểu QH sẽ bấm nút biểu quyêt thông qua Hiến pháp và Luật Đât đai, những vân đề liên quan mật thiết đến chuyện an dân, liệu có nên bắt chước bản lĩnh của thiên tài kỳ nữ Xuân Hương mà cảnh báo chuyện phải cực kỳ thận trọng việc thò tay bấm nút rằng:

        "Này này chị bảo cho mà biết

        Chốn ấy hang hùm chớ mó tay"!

__________________

* C.Mác và Ph. Angghen toàn tập. Tập 18. NXBCTQG. Hà Nội, 1995, tr.128 và Tập 21, tr.524.

**. Hồ Chí Minh toàn tập. Tập 1. NXBCTQG. Hà Nội, 1995, tr.465, tập 12, tr.505

Ngày 26.10.2013

-->đọc tiếp...