Ý KIẾN MỚI VỀ BỂ XƯƠNG NGƯỜI Ở HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI

 Những bộ hài cốt trong hang động núi Sài Sơn 

không phải của quân cờ đen Lưu Vĩnh Phúc

Hoàng Hoa

Về chuyện có hàng ngàn bộ xương cốt tồn tại trong hang động trên núi Sài Sơn thực ra vào cuối thế kỷ XVIII đã được Phạm Đình Hổ (1768 – 1839) nói đến trong bài ký Du Phật Tích sơn của ông, đoạn văn đó như sau: “Đêm, nói chuyện về núi Phật tích, ông anh họ tôi kể rằng, cụ ngoại tôi là quan Bảng nhãn có bà con gái, tức cô ngoại tôi, từ nhỏ đã mộ đạo Phật. …rồi xuất gia đi tu ở chùa Tiên Lữ. Cụ từng đi chơi núi Phật Tích, vào hang thần, hang tối mù, ngày cũng như đêm, …Ở một chỗ hõm, thấy xương người chồng chất, nhũ đá rủ xuống thành trăm thứ kỳ quái….

Vậy là xương người chồng chất ở trong động đã có từ thế kỷ XVIII, nên chắc chắn không thể là xương của quân cờ đen Lưu Vĩnh Phúc cố thủ trong hang bị người Pháp hun khói mà chết được. Tuy nhiên bảo đây là những bộ xương của quân Lữ Gia từ cách đây hơn 2000 năm thì cũng khó tin, bởi đúng như GS Lân Cường nói, trải qua hơn 2000 năm, trong môi trường nóng ẩm như vậy, xương cốt đã tan thành đất từ lâu rồi.

Có một thông tin có lẽ chúng ta nên tham khảo, theo tôi được biết, khi quân Minh xâm lược Đại Việt, nhiều nơi, dân làng bỏ trốn vào hang núi, bị quân Minh phát hiện, chúng đã tàn bạo đốt lửa ở miệng hang hun chết hàng ngàn người. Chuyện này đã từng xảy ra ở Ninh Bình, Thanh Hóa, khiến Nguyễn Trãi phải viết:

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

Sách Thanh Hóa Vĩnh Lộc huyện chí viết: “Thời người Minh chiếm đóng, việc phu phen tạp dịch phiền hà nặng nề, mọi người không kham nổi, có người dẫn đường vào trốn trong động (núi Cô Sơn, huyện Vĩnh Lộc). Sau này xã Hoàng Xá nhiều người tránh vào trong đó, bị người Minh truy bắt, phóng hoả rất lớn, người trốn trong động chẳng phân biệt trai gái già trẻ, đều bị thiêu chết hết". 

Việc hang động ở Sài Sơn còn ám khói, lại tìm thấy ở đây những đồng tiền thời Tống và những mảnh gốm rất giống kiểu gốm sứ thời Trần cho thấy, có thể tại đây cũng đã từng xảy ra một vụ tương tự như ở Thanh Hóa, Ninh Bình vào cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV, khi quân Minh xâm lược nước ta.

Hoàng Hoa